Kolagen – czym jest i jaki ma wpływ na zdrowie? Właściwości i zastosowanie kolagenu

Kolagen często kojarzony jest z elastyczną, nawilżoną i młodo wyglądającą skórą, zdrowymi włosami oraz silnymi paznokciami. Jednak w rzeczywistości kolagen odgrywa istotną rolę we wszystkich narządach i tkankach, ponieważ stanowi główne białko strukturalne organizmu, odpowiadające za około jedną trzecią wszystkich białek. Dlatego niezwykle istotne jest, aby utrzymać jego poziom jak najwyższy. Niestety, ilość kolagenu w organizmie maleje wraz z upływem lat. Jak można zwiększyć dostępność kolagenu i jak wpływa on na nasze zdrowie?

Kolagen – czym jest?

Kolagen jest najczęściej występującym białkiem w organizmie człowieka. Pełni kluczową rolę w tkance łącznej i występuje w kościach, mięśniach, ścięgnach oraz skórze. W dużym uproszczeniu, kolagen nadaje strukturę ciału, łącząc tkanki miękkie z układem kostnym i pełniąc funkcję ochronną. Stanowi on około 30% wszystkich białek.

Właściwości kolagenu

Kolagen pełni w organizmie wiele istotnych funkcji:

• buduje tkanki i narządy oraz utrzymuje ich odpowiednią strukturę,
• ochrania narządy wewnętrzne i stabilizuje ich położenie,
• wzmacnia kości, nadając im potrzebną sztywność,
• wiąże się z wodą, wpływając na jędrność i elastyczność skóry,
• utrzymuje elastyczność i wytrzymałość chrząstki stawowej
• zapewnia tkankom wytrzymałość na rozciąganie,
• ogranicza wnikanie do organizmu chorobotwórczych drobnoustrojów.

Najważniejsze typy kolagenu

Zidentyfikowano ponad 28 różnych typów kolagenu, które występują w ludzkich tkankach i różnią się funkcjonalnie oraz strukturalnie. Choć większość z tych typów występuje w organizmie w małych ilościach, każdy z nich pełni istotną rolę w nadawaniu właściwości tkankom.

Najważniejsze typy kolagenu to:

• kolagen I - to najczęściej spotykany rodzaj kolagenu w organizmie, stanowi nawet 90% wszystkich włókien kolagenowych. Znajduje się w kościach, ścięgnach, skórze, tkance podskórnej oraz rogówce oka;
• kolagen typu II – obecny w chrząstkach stawowych;
• kolagen typu III – występuje w rozciągliwych tkankach łącznych np. skórze, mięśniach, naczyniach (razem z typem I),
• kolagen typu V – buduje kości, zęby, łożysko, skórę, mięśnie gładkie i rogówkę (stanowi dopełnienie typu I),
• kolagen typu VII – występuje w tkance nabłonkowej, głównie w skórze i na powierzchni tętnic,
• kolagen typu VIII – buduje tkanki tworzące błony śluzowe oraz wnętrze żył i tętnic,
• kolagen typu IX, X i XI – występują w chrząstkach (razem z typem II).

Kolagen – wpływ na organizm

Główną funkcją kolagenu jest spajanie komórek, dlatego stanowi on podstawowy składnik większości narządów, zwłaszcza skóry, kości, zębów, chrząstek, naczyń krwionośnych oraz rogówki oka. Białko to pełni również funkcję ochronną dla wewnętrznych narządów, takich jak nerki, żołądek czy wątroba, tworząc elastyczne rusztowania wokół nich.

Kolagen odgrywa istotną rolę w układzie odpornościowym, chroniąc organizm przed patogenami i toksynami. Ponadto, poprawia wchłanianie składników mineralnych i zwiększa gęstość kości. Wspomaga regenerację komórek chrzęstnych i wspiera procesy ochronne w tkance chrzęstnej. Kolagen utrzymuje ciągłość procesów regeneracyjnych oraz dba o odpowiednie nawilżenie skóry, dzięki czemu zachowuje jej młody wygląd, gładkość i elastyczność.

Źródła kolagenu w diecie

Kolagen występuje naturalnie w różnych pokarmach, głównie pochodzenia zwierzęcego. Wołowina, wieprzowina i ryby są dobrym źródłem tego białka. Aby uzupełnić kolagen, zaleca się spożywanie galaretek z nóżek wieprzowych lub cielęcych, galaretek i zup z kurzych łapek lub ryb w galarecie. Warto również uwzględnić w diecie salceson, golonki i podroby.

Należy jednak pamiętać, że wspomniane pokarmy i potrawy są bogate w tłuszcz, dlatego nie powinno się ich spożywać często i w dużych ilościach. Niektórym osobom może być nawet zalecane unikanie ich całkowicie. W przypadku trudności z wprowadzeniem zmian w diecie, warto rozważyć suplementację.

Kogo dotyczy niedobór kolagenu?

W młodym i zdrowym organizmie kolagen jest ciągle odnawiany i odbudowywany. Niestety, wraz z upływem czasu, zdolność do odtwarzania włókien kolagenowych maleje. Proces ten zazwyczaj rozpoczyna się około 25. roku życia, a po osiągnięciu 50. roku życia następuje gwałtowny spadek kolagenu. Po przekroczeniu 60. roku życia organizm przestaje syntetyzować to białko. Osoby, które stosują wyniszczające diety, cierpią na choroby przewlekłe lub prowadzą siedzący tryb życia, są szczególnie narażone na niedobór kolagenu.

Ważne jest, aby dbać o dostarczanie kolagenu w diecie lub rozważyć suplementację, a także regularnie nawadniać organizm i regularnie uprawiać aktywność fizyczną. Dzięki temu można spowolnić utratę kolagenu z organizmu.

Jak uzupełnić kolagen w organizmie?

Typowa dieta codzienna nie zapewnia wystarczającej ilości kolagenu do zrekompensowania jego niedoborów w organizmie, dlatego zaleca się sięganie po dostępne w aptekach preparaty zawierające łatwo przyswajalny kolagen. Ważne jest jednak, aby dokładnie wybierać suplementy z kolagenem, upewniając się, że są one wysokiej jakości.

Niedobory kolagenu można skutecznie uzupełnić za pomocą hydrolizatów kolagenu, które charakteryzują się łatwym wchłanianiem i przyswajaniem przez organizm. Mają one szeroki zakres wpływu na zdrowie, stymulując procesy regeneracyjne skóry, kości i stawów, a także wzmacniając odporność chrząstki na obciążenia mechaniczne. Regularne stosowanie suplementów zawierających kolagen przyczynia się do poprawy kondycji skóry, wyglądu i vitalności włosów, oraz zmniejsza kruchość paznokci. Podczas kuracji z kolagenem można również zauważyć zmniejszenie zmarszczek, redukcję rozstępów oraz cellulitu.